Borama-(Lug)-Golaha guurtida Soomaaliland ayaa shalay mar kale  la horkeenay mooshin kale oo laga yaabo in lagu oggolaado  muddo kordhin kale oo loo sameeyo  xukuumadda Rayaale kaddib markii  ay dhammaatay  muddo kordhin  hore oo ay guurtidaasi u meelmariyeen xukuumadda wakhtigeediina u dhammaaday.

Haddaba markaad eegto jawiga siyaasadeed ee dalka  ka taagan iyo wawareegga xukuumaddu ku doonayso inay talada dalka ku haysato awood nin kale  siiyo ama Gole mar kastana lagu xadgudbo xuquuqda  xisbiga mucaaradka ugu weyn dalka ee Kulmiye ayaa laga yaabaa inay keento wax ka duwan wixii hore ee Soomaaliland lagu yaqaannay.

Mar kasta oo xukuumadda Rayaale  ka tallaabsato sharciga isla markaana la fahmo ujeedooyinkeeda ayaad dadweynaha Soomaaliland la qabsadeen  muuqaalada  caasimadda Hargeysa kusoo kordha, Sida Ciidammo la dhigo jidadka, Jidgooyooyin  cusub  iyo  Sawaxan isugu jira hanjabaado iyo xaalad nabadgelyodarro oo aan jirin iyadoo maanta sadex qaybood oo dawladda la xidhiidhaa wadaan arrimo loogu mar-marsiinayo muddokordhin kale oo loo sameeyo xukuumadda kuwaasoo ay hormood ka yihiin Komishanka, Guurtida iyo baarlamaanka.

Sidoo kale ayaa wakhtiyadan oo kale waxa caasimadda kasoo baxaya kooxo dawladdu dabada ka riixayso oo warbaahinta kasoo jeediya hadallo liddi ku ah xuquuqda xisbIga Mucaaradka ee Kulmiye, hadaladaasi ay ka mid yihiiN.
” Kulimiye Hargeysa Ha Ka Baxo, Nabadgelyaduu Xumaynayaa  Iwm.”

Sidoo kale ayaa wakhtiyada xukuumadda la geliyo cidhiidhi siyaasadeed lagu arkaa caasimadda culimaa’uddiin iyo sheekhyo masaajidyada  dadweynaha kaga wacdiya siyaasadda dalka isla markaana garabsiiya xukuumadda.

Culimada  soo baxday wakhtigan  Rayaale iyo kooxdiisu khatarta  ugu jiraan in lagaga guuleysto siyaasadda  dalka ayaa waxa u dambeeyey Sheekha  aadka loo dhegeysto Sheekh Aadan Siiro oo  dhawaan sidaan ku arkay wargeysyada dalka qaarkood si dadban u weeraray siyaasadda xisbiga Kulmiye, Markii aan akhristay hadaladiisiina aan hoos isku idhi Sheekha waxa u wanaagsanayd inuu UDUB iskaga biiro ama wacdigiisii Diiniga ahaa kasii wato masaajidyada sida uu Sheekh C/laahi Sheekh Cali Jawhar uga baxay arrimaha dawladda iyo mucaaradkeedaba.

Si kastaba ha ahaatee waxa la jooga wakhti kale iyo maalin kale oo indhaha dadka reer Soomaaliland ku jeesteen labada gole ee dalka ugu taliya  si ka duwan sidii Ilaahay yidhi  ee caddaaladda ahayd, kuwasoo kala ah Guurtida iyo Baarlamaanka, waxayna dadku isweydiinayaan su’aalo fara badan oo la xidhiidha waxa doorkan guurtidu ka yeeli doonta mawqifka xisbiga kulmiye ku go’aansaday in 6-da April tahay maalintii ugu dambaysay ee Rayaale dalka xukumo haddii aanay dhicin doorashooyin .

Dib udhigista wakhtiga doorashooyinku dhici doonaan iyo mawqifka isku midka ah ee ay taagan yihiin xisbiga UCID, UDUB, Komishanka iyo Madaxweynuhu ayaad mooddaa inay iskuna haysteen dagaal siyaasadeed oo lala galo hoggaanka xisbiga mucaaradka ah ee Kulmiye.

Waa dagaal siyaasadeed kii ugu weynaa ee lala galo xisbi keliya  oo isbeddel siyaasadeed doonaya, laguna horjoogsanayo dimuqraadiyadda iyo doorashooyin si nabadgelyo ah uga dhaca oo mustaqbalka dalkani ku xidhan yahay, waxayse arrintu tahay maxaa ku xigi  meelmarinta muddo kordhin kale oo Guurtidu  u ansixiso xukuumadda, wax shuruud ahna aan lagu xidhin hadii muddada kale ee loo qabto xukuumadda waxba ka socon waayaan doorashana dhici weydo 31-ka May 2009.

Jawaabaha su’aalahaasi iyo kuwa kale oo la mid ah ayaa jawaabahooda yihiin kuwa iska caddaan ah .Waa tan koowaade inkastoo aanay Guurtida maantu ahayn tii shalay ansixisay muddo kordhinta waxba ka socon waayeen, waxay isku dayi doonaan inay meelmariyaan muddo kordhin cusub oo loo sameeyo xukuumadda lana baabiiyo  wakhtiga  xisbiga Kulmiye ka dhigtay kala guurka , Waa tan labaade xisbiga Kulmiye ayaa isagana la marsiin doonaa muddo kordhintaasi marka la dhaqdhaqaajiyo sheekhyada magaalada Hargeysa , Salaadiinta, Taageerayaasha xukuumadda iyo Ciidamada  si loo cabsi geliyo masuulyiinta Kulmiye, kuwaasoo la filayo inay cabsi awgeed mar kale cidlo kaga tegaan taageerayaashoodii xabsiga cusub ee Hargeysana uu qaabilo raxantii ugu horreysay.

Ugu dambayntiina  dagaal siyaasadeed oo hor leh ayaa maanta ka socda Golayaasha Qaranka, xisbiyadda qaranka iyo golaha Guurtida, iyadoo baarlamaanku iskula maqan yihiin miisaaniyad madmadow badan leh oo ay soo malmaluuqeen  masuulyiinta Wasaaradda Maaliyadda iyo dagaalka siyaasadeed ee guurtidu u gashay muddo kordhin loo sameeyo xukuumadda Rayaale , Labadaa dagaal ee  mustaqbal siyaasadeed ee Soomaaliland ku xidhan yahay ayaan la saadaalin karin cidda ku guuleysan doonta iyadoo ay isku waajihi doonaan  hoggaamiyayaasha Kulmiye iyo maamulka Rayaale , komihanka, UDUB, ucid iyo ciidamada kuwaasoo ku kibray guulo isdabajoog ah oo ay xisbigaasi xoog iyo xeerba kaga qaateen, markii la iskugu tegey lagana yaabo inay maanta guul kale oo aan xaq ahayn kasoo hooyaan  go’aanka Kulmiye kaasoo  haddii ay ku guuleystaan xukuumadda ku kici doona qiime aad u sarreeya.
 
Ugu dambayntiina kaambayn kale oo  xisbiga kulmiye lagu duudsiyo xuquuqda uu u leeyahay in la doorto, Waxna doortaayi, mar kalena xoog lagaga qaato  haddii uu ku guuleysto doorashooyin ka dhaca dalka ay dadweynaha Soomaaliland iyo beelaha dhexeba ku adkaan doonto  sidii qaybahaasi  dib loogu soo celin lahaa Soomaalilandnimada iyo tolnimada

Wariye:-
Maxamed Cumar Sh.(Hyane)
Lughayanews-Borama