Borama-(Lug)-Xukuumadda cusub ee Somaliland ayaa sida la ogyahay  beryahanba lagu haystaa arrimo ku saabsan qaabdhismeedka dawladda, masuulyiinta laamaha kala duwan.

Run iyo been midkay doontaba ha ahaatee waxa sidoo kale isasoo taraya dacaayadaha ku salaysan , cadaawad siyaasadeed, kuwa beeleed  iyo kuwa  ay ka dambeeyaan  siyaasiyiin iyo mucaarad kala jaadjaad ah  oo doonaya inay ku farxaan  burburka xukuumadda Axmed Siilaanyo.

Waxa xukuumadda cusub laga soo galay ama dacaayadaha lagu aasaas u ah qaabdhismeedka dawladda, xubno  ka tirsan masuulyiinta aqalka madaxtooyada, arrimaha dhaqaalaha  , xidhiidhka dalalka deriska ah,  arrimo  diinta iyo amniga, Waxa soo badanaya warbaahinta ama wargeysyada kala Jaadjaadka ah ee mid kasdtaaba u xaytay inuu dhaleeceeyo xukuumadda Cusub  kuwaasoo la jaanqaaday mucaarad kasoo jeeda xukuumaddii hore  ee xisbiga UDUB,  cabashooyin beeled, kuwa gobol iyo kuwa siyaasiyiineedba , kuwaasoo durba taageero niyadda ka heleyo siyaasiyiintii lasoo dhimatay xisbiga Kulmiye  ee aan ilaa maanta ka muuqan xukuumadda cusub, isla markaana kaynta ugu jira  sidii  ay mar uun  dawladda xisbiga Kulmiye uga aarsan lahaayeen .

Inkastoo xukuumadda cusubi jirto wax ka yar  laba bilood hase yeeshee cago looma dhigin ee markiiba waxay qaybo ka mid ah beelaha Somaliland oo u bartay inay saami xoog leh ku yeeshaan xukuumad kasta oo Somaliland yeelato iyo kuwa  isku haysta inay codadkoodii siiyeen xisbiga KulMIYE  iskuna arka in Kulmiye ka abaaldaray .Xafiisyada dawladda ee ay daxashay xukuumadda Axmed siilaanyo, isla markaana ay  qaarkood sii joogaan rag xidhiidh wanaagsan iyo naasmuujinba ku haystay xukuumaddii dhacday, kuwaasoo u dhoolcaddaynaya xukuumadda  cusub balse  laga yaabo inay arrimo kale u dheer yihiin .

Sidoo kale ayaa  waxa xukuumadda cusub lasoo dersay  naxdin maalin walba kaga imanaysa talaabada ay qaaddo oo siyaalo kala duwan loo fasiro, masuul ay xil u magacawdo oo durba qaarkood u muuqdaan kuwa aan ku qanaacsanayn  xilkaasi, isna siiyey xilal ka ballaadhan .

Sidoo kale ayaa waxa maalin kastaba la hadalhayaa dhibaatada dhaqaale ee taagan wakhtiigan, sicir babarka maciishadda  iyo hoos u dhaca birta Itoobiya kuwaasoo saamayn ku yeeshay nolosha dadweynaha Somaliland ilaa imikana xukuumadda cusubi ka gaabisay sidii ay dadweynaha uga qancin lahayd meesha wax iska beddeleen ,iyadoo aad mooddo in xukuumadda Axmed Siilaanyo micin moodday  inay wax kasta ka amusto ama aanay waxba kasoo qaadin taasina laga yaabo inay keento saamayn dhinaca siyaasadda  ah .Waxa la sheegaa inuu xumaaday xidhiidhka Somaliland la leedahay dalalka deriska ah, iyadoo dhinaca kalena laga dayrinayo arrimaha amniga ,qaar ka mid ah dadweynaha iyo siyaasiyiinta Somaliland  ku sheekaystaan in dalku khatar ugu jiro argaggixsada iyo Al Shabaab .

Haddaba marka la isku geeyo dhaliilaha durba lagu  suntay xukuumadda cusub iyo siyaasadda u degsan xukuumadda Axmed Siilaanyo ayaa ah laba shay oo kala fog, taasoo dadka qaarkii aaminsan yihiin inaysan  xukuumadda cusubi awood u lahayn inay  qaaddo tallaabooyin ad-adag oo lagu deminayo qaylada ka imanaysa  siyaasiyiin iyo xubno ka mid ah dadweynaha  oo  aan isweydiin  waxa ka iman kara  hadii  xukuumadda cusub  itaal gabto ama siyaasad ahaan laga horyimaaddo taasoo loo arko inay fursad fiican u  noqonayso  kooxaha xagjirka ah ee ka dagaalamaya Soomaaliya .

SI kastaba ha ahaatee warmaha loo afaysanyo ama loo afaystay xukuumadda cusub  ayaan ku ekayn oo keli ah dadka iyo dalka Somaliland, kuwaasoo ujeedadoodu tahay sidii xukuumadda loogala beegsan lahaa meelaha goljilicda ah  ee  aanay xukuumaddani ka dhaqaaqi Karin, sida amniga oo kale, sidaa darteedna loo baahan yahay in xukuumadda cusubi dhegeysato  waxa kasoo baxay qaybaha bulshada  iyo siyaasiyiin beeleedyada cadhaysan, xal u helidda   arrimaha dhaqaalaha iyo  isbeddel lagu sameeyo mansabyada dawladda oo dadweynaha qaarkood u arkaan inay dhinac ka raran tahay.

Xukuumadda cusub ayaa  ciidda dabadeed looga fadhiyaa inay degdeg u dhammaystirrato xilalka mansabyada kale duwan  ee weli qabyada ah, miisaanka la saaro cidda xilalkaasi ku habboon gobol ahaan weji dadweynaha qaarkood illawsiin kara  daldaloolada maanta ka muuqda xukuumadda cusub, isla markaana dhinaca diblomaasiyadda dalalka deriska ah xoogga la saaro, haddiise ay dawladda Somaliland  ee ku  caasimaddu iska illawdo  dalka intiisa kale ,waxa iman doonta maalin ay ku adkaan doonto sidii ay  shacbiga ugusoo dabbaali lahayd  taageeradeeda, lana raaligelin waayo cidda maanta   tebeysa  inay wax kaga maqan yihiin xukuumadda   cusub ee ay reer Awdal ugu hoorreeyaan.

Wariye:-
Maxamed Cumar Sh.(Hyena)
Lughayanews-Borama