Borama-(Lug)-Waa shay iska caadi ah in mar kasta oo hoggaamiyaha xisbiga Talada haya  ee UDUB, Daahir  Rayaale ay soo waajahaan arimo siyaasadeed oo qiilqiil gelin kara kursigiisa  uu ku kaco tallabooyin cusub  oo waxyeelayn kara nolosha dadka ,wada deggenaanshaha beelaha reer Awdal ama reer Soomaalilandba.

Waxa kale oo Rayaale looga bartay in kursi jacalykiisa iyo xoolo jacaylkiisu dadka gobolkan iyo Soomaalilandba u horseedaan shaki iyo dareen soo kala dhex gala dawladdiisa iyo shicibka ,sicir babarka naafeeyey nolosha danyarta ,iyo tacaddiyo loo geysto xuquuqdooda iyo ,xorriyaddooda ,iyagoo wakhtiyadaasi maamulka Rayaale kala kulma xadhig sharci darro ah  ,cabudhin iyo cadaadis laga yaabo inay  aakhirataanka   galaafato  xukuumadda maanta .

Sidoo kale ayaa Rayaale mar kastoo ay soo waajahaan dabaylo siyaasadeed  iyo olole doorasho uu dadkan gobolkan ka dhigtaa buundo uu kaga  tallaabo wakhtiyada kusoo socda  si uu ugusii nagaado madaxtooyada oo shan ama lix sano ku dhawaad ka hor ku tegey loollan siyaasadeed oo ay xisbiyada siyaasaddu ugu debceen.

Inkastoo reer Awdal ay raalli ka yihiin waxyeello kastoo kasoo gaadha maamulka Rayaale ,horumar iska dhaafoo maadaama ay u haystaan in Rayaale iska celinayo cadow  soo jireen ah oo ay reer Awdal lahaan jireen   kaasoo  ama cadowgaasoo ay ku heshiiyeen shirweynihii Booramna  ee  1993kii.

Haddaba markad eegto xaaladda siyaasadeed  iyo dhaqaale   ee gobolkii la odhan jiray Awdal ka taagnayd intii Rayaale dalka xukumayey ,ayaa haatan waxa kusoo kordhay arrin kale oo mustaqbalka  gobolkan geyeysiin karta  inay ka dhacaan arimo keeni kara deggenaansho la’aan ,taassoo ka dambaysay  magacaabistii Rayaale uu dhawaanta ku magacaabay gobollo iyo degmooyin uu ku saleeyey hab beeleed  laga soo gudbay .
 
Magacaabistan oo meesha ka saartay haybaddi dawladnimada Soomaaliland ,ayaa la  iska ogyahay inuu Rayaale uga dan leeyahay sidii uu sannado kale usii fadhiyi lahaa madaxtooyada  sidii dhibta yarayd uu ku tegey 2003ddii,ila maantana laga furfuri kari laayahay .

Si kastaba ha ahaate gobolka Selel oo uu Rayaale ka gooyey gobolkii la isku odhan jiray Awdal ayaa durba u muuqda mid gacanta u galay dal reer Soomaaliland badankoodu aaminsan yihiin inuu  cadow ku yahay qarannimadooda  iyo dawladnimadooda  kaasoo ah dalka Jabuuti .
 
Sida la ogyahay gobolka Selel la magac baxay waa gobol ama degaan dadka iyo dawladda haatan ku abtirsatay dalka Jabuuti  ay ku taami jireen inay ka dhex samaystaan dalkii la odhan jiray Soomaaliya iyo Soomaalilandtii ay hoggaamin jireen marxuum Cigaal iyo Tuur kuwaasoo u diiday inay Jabuuti usoo dhaafto Soomaaliland.
 
Dagaallo dhiig badani ku daatay oo ka dhacay dhulka haatan Saylac xukunto , ee Rayaale gobolnimada siiyey ayaa ahaa dhul la wada deggenaa weligiiba lagana wada difaaci jiray cadow kasta oo kusoo xadgudbna,beel keliya ahina aanay sheegan jirin maamulkeeda iyo gacan ku hayntiisa ,hase yeeshee maanta waxa Rayaale daaha ka rogay in dhulkaasi ka tirsanaan jiray xeebaha galbeedka ee Soomaaliland  uu yeelan doono weji ka duwan  kii lagu wada deggenaa .

Inkastoo dadweynaha reer Awdal qaarkood i sheegaan in Rayaale usoo kordhiyey gobol kale,waxase muuqata in sifaha uu maamulka gacanta ugu geliyey dad loo arko inay kasoo jeedaan dalka Jabuuti,ay wakhtigana Rayaale usoo jiiddo nacayb kaga yimaadda dadkiisa.

Dadweynaha gobolkan ayaan hore uga didin maamulka degmada Saylac  ee uu gacanta ku hayo nin lagu tiriyo qaraabadad madaxwayne Geelle oo la yidhaa Maxamed Cumar Cawa, balse magacaabista gobolkan Selel loo magacaabay nin kale oo ay ilmo adeer yihiin maayarka Saylac iyo madaxweyne Geelle lana yidhaa Cawaale ismaaciil, ayey cid kastaa garan kartaa waxa ka iman kara ,iyadoo la ogyahay sida  madaxweyne Geelle aanu maamul gobol iyo maamul wasaaradeedba u oggolayn  beelaha reer Soomaaliland ,gaar ahaanna beelaha samarroon  ee ku nool isla dhulka ay ka yimaaddeen maayarka Saylac iyo badhasAabka cusub ee gobolkaasi.
 
Markaad eegto sifaha loo magacaabay ee beelihii  dhulkaa degaanka u ahaa looga sifeeyey maamulka  Selel,waxay cid kastaa garan kartaa ujeedada Rayaale ka leeyahay inay ahayd uun fulinta siyaasad uu ka dambeeyey madaxweynaha Jabuuti .Magacaabistan oo kusoo beegantay wakhti dalka Jabuuti  ay dhinaca kasoo weerartay dawladda Eritrea ,madaxweynaha Jabuutina u yeedhay  maamulka Imbagaati iyo kan Soomaaliland inay caawiyaan ,una direen adhi fara badan ,waxay cid kasta oo reer Awdal ahiba garan kartaa  inuu dhammaday dhulkii,dawladdii ,iyo boqortooyadii “Awdal-Land ‘ ee ay kala hor iman jireen maamulka Soomaaliland markii lagaga dhawaaqay Burco 1991kii.

Haddii Rayaale jeclaa inuu lafta madaxwayne Geelle magacaabo,waxa ka xaq lahaa Beesha Reer Geeddi -Ciise oo weligoodba degaan Soomaaliland ahaa ,kana tirsanaan jiray xoogaggii SNM ee dalka xoreeyey.Haddii uu Rayaale doonayo inuu dhulkaasi maamul wanaaggisa  ka taliyo waxa uu kusoo dari lahaa magacyada beelaha Samarroon  ee degaankaasi u badan ,gaar ahaanna beelaha Maxamed Case ,kuwaasoo laga yaabo inuu maanta u haysto cadowgiisa koowaad maadaama musharrax xisbiga mucaaradka ah ee Kulmiye uu kasoo jeedo degaanka Saylac,balse aakhirataanka  laga yaabo in maamulka uu magacaabay  iyaga hoos yimaaddo maadaama  dhulkaasi  degaankiisa ay u badan yihiin .

Inkastoon la saadaalin karin waxa ka iman kara maamulka Rayaale u magacaabay selel ,waxay dad badani u arkaan inuu Rayaale dhul Soomaaliland leedahay hoos geeyey niman reer Jabuuti ah qarannimadii Soomaaliland-na uu wax u dhimay

Wariye:-
Maxamed Cumar Sh. (Hyane)
Lughaya news-Borama
..